Những điểm mới về thẩm quyền, trách nhiệm của UBND cấp xã, Chủ tịch UBND xã trong kiểm soát TTHC
Những điểm mới về thẩm quyền, trách nhiệm của UBND cấp xã, Chủ tịch UBND xã trong kiểm soát TTHC
tại Nghị định số 385/2025/NĐ-CP về kiểm soát thủ tục hành chính
(Văn phòng HĐND và UBND phường Thạch Khôi)
Ngày 09/10/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 385/2026/NĐ-CP thay thế Nghị định số 63/2010/NĐ-CP về kiểm soát thủ tục hành chính (TTHC). So với Nghị định 63/2010/NĐ-CP, Nghị định 385/2026/NĐ-CP bổ sung nhiều điểm mới quan trọng liên quan đến trách nhiệm và thẩm quyền của UBND cấp xã, Chủ tịch UBND cấp xã trong kiểm soát TTHC:
1. Điểm mới nổi bật nhất là UBND cấp xã có thẩm quyền ban hành TTHC để thực hiện nội dung được phân quyền, phân cấp; quy định nội dung do văn bản quy phạm pháp luật cấp trên giao; Thực hiện thí điểm các chính sách theo quy định của pháp luật; biện pháp khác có tính chất đặc thù phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương; Thủ tục hành chính nội bộ.
2. Thẩm quyền công bố thủ tục hành chính
Tại điểm c Khoản 1 Điều 16 Nghị định 385/2026/NĐ-CP quy định cụ thể Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền công bố TTHC được quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền ban hành của HĐND cấp xã và UBND cấp xã.
Trong khi Nghị định 63/2010/NĐ-CP quy định thẩm quyền công bố TTHC chủ yếu thuộc về Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ và Chủ tịch UBND cấp tỉnh
3. Quy định rõ tổ chức/đơn vị tham mưu kiểm soát TTHC ở cấp xã:
Tại Khoản 4 Điều 5 Nghị định 385/2026/NĐ-CP xác định rõ Trung tâm Phục vụ hành chính công thuộc UBND cấp xã (xã, phường, đặc khu) có chức năng tham mưu, giúp UBND cấp xã và Chủ tịch UBND cấp xã tổ chức thực hiện công tác kiểm soát TTHC trên địa bàn. Trường hợp địa phương tổ chức theo mô hình Trung tâm Phục vụ hành chính công một cấp thì Văn phòng HĐND và UBND đảm nhận chức năng tham mưu này.
Tại Nghị định 63/2010/NĐ-CP c hỉ quy định bộ phận tham mưu kiểm soát TTHC ở cấp Bộ và cấp tỉnh (Văn phòng UBND cấp tỉnh), chưa định hình cụ thể bộ phận tham mưu ở cấp xã.
4. Trách nhiệm cho ý kiến đối với quy định TTHC trong VBQPPL cấp xã:
Đồng thời với quy định mới về thẩm quyền quy định TTHC, Nghị định 385/2026/NĐ-CP cũng quy định đơn vị có chức năng kiểm soát TTHC cấp xã (Trung tâm Phục vụ hành chính công hoặc Văn phòng HĐND và UBND) có trách nhiệm cho ý kiến đối với quy định TTHC trong các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền ban hành của HĐND và UBND cấp xã.
5. Trách nhiệm quản lý tài khoản và cập nhật Cơ sở dữ liệu quốc gia về TTHC:
Tại Khoản 2 Điều 24 Nghị định 385/2026/NĐ-CP: Quy định UBND cấp xã có trách nhiệm trực tiếp quản lý tài khoản đăng nhập, nhập dữ liệu, tự rà soát dữ liệu TTHC trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về TTHC, bảo đảm tính thống nhất và đồng bộ dữ liệu.
Chủ tịch UBND cấp xã (với vai trò người đứng đầu UBND cấp xã) chịu trách nhiệm tổ chức việc nhập, đăng tải, công khai các TTHC đã được công bố lên Cơ sở dữ liệu quốc gia và chịu trách nhiệm về tính chính xác của dữ liệu đó.
6. Trách nhiệm chịu sự kiểm tra, giám sát từ UBND cấp tỉnh:
Để phù hợp mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Nghị định 385/2026/NĐ-CP: Quy định rõ UBND cấp xã là đối tượng chịu sự kiểm tra định kỳ hằng năm hoặc đột xuất của UBND cấp tỉnh về công tác kiểm soát TTHC, bao gồm chỉ đạo điều hành, giải quyết TTHC, rà soát đánh giá và xử lý phản ánh, kiến nghị.